previous arrowprevious arrow
next arrownext arrow
PlayPause
Slider

Sokrates, Platon ve Demokrasi;

Sokrates: “Eğer ki deniz yoluyla bir yolculuk yapmak isteseydin, geminin kontrolünün kimde olacağına nasıl karar verilmesini isterdin? Gemideki rastgele ve herhangi bir grup insan tarafından mı, yoksa deniz seyahatleri konusunda deneyimli, bilgili ve eğitimli insanlar tarafından mı?”(3)
 

Ademantus’un cevabı çok açıktır:

“Elbette ki ikincisi!”
 

Sokrates’in cevabı ise manidardır:

“Ülkemiz, bu gemi olsun. Peki, bu durumda nasıl olur da, bir ülkedeki yaşı tutan rastgele insanların tamamının, ülkemizi kimin yöneteceğine karar verebilecek donanımda olduğunu söyleyebiliriz?”
 

Elbette Sokrates’in bu konuda değinmek istediği nokta “oy vermek” ile “oy verme kabiliyeti” arasındaki mukayesesidir.

Eleştirimizi devam ettirmeden önce demokrasiyi iyi tanımamız gerekir;
Demokrasi, (Dimokratia) kelimesi yunanca halk anlamına gelen “Demos”, iktidar anlamına gelen “Kratos” kelimelerinden oluşmuştur. Halkın iktidarlığı anlamına gelir.

Ancak halklar bilinçli olmayabilir. Nitekim Adolf Hitler’de halk tarafından seçilmişti. Toplum mühendislerinin etkin rol oynadığı çağımızda ise bireylerin doğru lider seçebilmesi zordur.

Ayrıca halk, siyasetin onlara ulaştırdığı kadar siyasetle yetinir. Bu bağlamda halkın siyasi figür
belirlemesi kusurdur.

Pozitif yönden demokrasi halklara eşitlik gayesi altında seçme ve seçilme hakkı tanımlıyor.Ancak eşitliğin adalet olmadığı postüladır.

İlk olarak M.Ö. 5. yy’da Atina da iptida eden bu sistemi diğer filozoflarda eleştirdi. Örneğin Platon’a göre herkese eşit siyasal iktidar vermek, sınavlardaki ve kâğıtlardaki performanslarını göz önüne almaksızın bütün öğrencilere aynı notu vermekten farksızdı. (4)
Bu bağlamda Platon, filozoflarla yöneticiler bir ve aynı olmadığı sürece iyi bir hükümetin asla kurulamayacağı sonucuna vardı.


Sokrates de bu demokrasiden nasibini almıştı. Rastgele seçilen heyet Sokrates’i %52 şuçlu
bulmuş ve M.Ö. 39’da Sokrates’i idama mahkum etmiştir.

Kaynaklar;
(1) 1.Post Kapak Görseli: Jacques-Louis David – Sokrates'in Ölümü (1787)


(2) 2. Post Kapak Görseli: Rembrandt Van Rijn – The Storm On The Sea Of Galilee (1633)


(3) Platon’un 10 ciltlik Cumhuriyet (Republic) isimli eserinin 6. cildi / Why Socrates Hated
Democracy?


(4) Pomeroy, Sarah B. (2004), Eski Yunanistan'ın Kısa Tarihi: Siyaset, Toplum ve Kültür,
Oxford University Baskısı Sayfa:248

Info

Date:  10 Ocak, 2020
Kategori: Grafik Tasarımı, Sosyal Medya Post Tasarımı